Edyta Jungowska audiobooki – które wybrać na początek?

Na początek najlepiej sprawdzają się Dzieci z Bullerbyn, pierwsza część Pippi Pończosanki oraz – dla trochę starszych – Pożyczalscy w interpretacji Edyty Jungowskiej. Te tytuły są proste w odbiorze, pełne humoru i jednocześnie bardzo poruszające, więc świetnie wprowadzą Twoje dziecko w świat słuchania. Jeśli chcesz świadomie wybrać pierwszy audiobook z tej serii, przejdź przez poniższy przewodnik.

Dlaczego warto zacząć od audiobooków Edyty Jungowskiej?

Głos Edyty Jungowskiej jest dla wielu dzieci czymś, co bardzo szybko kojarzy się z bezpieczeństwem i dobrą historią. Aktorka od lat nagrywa książki do słuchania, a w 2010 roku założyła Wydawnictwo Jung-Off-Ska, by nagrywać swoje ukochane tytuły dla dzieci. Dzięki temu powstała seria „Edyta Jungowska czyta Astrid Lindgren”, w której znalazły się między innymi przygody Pippi, Emila, Lotti, Karlssona czy detektywa Blomkvista.

Te nagrania są przygotowywane jak pełnoprawne słuchowiska – z muzyką duetu SzaZa – Szamburski/Zakrocki, przemyślaną reżyserią Rafała Sabary i nagraniami w wyspecjalizowanym studiu dźwiękowym. Dziecko słyszy nie tylko tekst, ale też atmosferę – deszcz za oknem, trzeszczącą podłogę starego domu, wiatr w lesie. Takie szczegóły pomagają mu wejść w historię dużo głębiej niż przy prostym nagraniu bez oprawy.

Audiobooki z tej serii są tworzone jak małe spektakle – z dopracowaną muzyką, tempem czytania i wyraźnym podziałem na sceny, co bardzo pomaga nawet początkującym słuchaczom.

Jak dobrać pierwszy audiobook do wieku dziecka?

Dobór tytułu warto oprzeć na wieku i wrażliwości dziecka, ale też na długości nagrania i stopniu napięcia w fabule. Co innego sprawdzi się u sześciolatka, który dopiero zaczyna przygodę ze słuchaniem, a coś innego u dziesięciolatka, który bez problemu śledzi wielowątkową opowieść:

Maluch 5–6 lat – co wybrać?

Dla najmłodszych słuchaczy idealnym startem są Dzieci z Bullerbyn. To proste, ciepłe historie o codzienności grupy dzieci w małej szwedzkiej wiosce. Nie ma tu strasznych scen, a napięcie jest minimalne – zamiast tego pojawiają się zabawy, psikusy, wyprawy do sąsiadów. Nagranie ma formę książki do słuchania z licznymi pauzami, więc łatwo je zatrzymać, aby porozmawiać z dzieckiem o tym, co właśnie usłyszało. Wersja audio Dzieci z Bullerbyn od Wydawnictwa Jung-Off-Ska była w 2010 roku nominowana do nagrody Bestseller Empiku w kategorii audiobook, co potwierdza, jak szybko podbiła serca małych i dużych słuchaczy.

Dla pięcio- czy sześciolatka dobrym wyborem będzie też Lotta z ulicy Awanturników. Bohaterka jest młodsza od Pippi czy Emila, a jej przygody są bliższe codziennemu życiu przedszkolaka – kłótnie z rodzeństwem, pierwsze „wielkie dramaty” i godzenie się po sprzeczce.

Dziecko 7–9 lat – jakie tytuły sprawdzają się najlepiej?

Kiedy dziecko jest już wczesnoszkolne, możesz spokojnie sięgnąć po Pippi Pończoszankę. Pierwszy audiobook z serii o Pippi został nagrodzony tytułem Bestseller Empiku 2010 w kategorii audiobook, a równolegle Dzieci z Bullerbyn z tego samego wydawnictwa były do tej nagrody nominowane. To dobrze pokazuje, jak mocno cała seria nagrań Edyty Jungowskiej trafiła do polskich rodzin. Niezależna dziewczynka mieszkająca bez dorosłych, z koniem i małpką, fascynuje dzieci swoją wolnością i poczuciem humoru.

Dobrze sprawdza się też Emil ze Smalandii – cykl o chłopcu, który co chwilę wpada na nowy pomysł i przez to ląduje w drewutni. Te historie są żywe, lekkie, a jednocześnie pokazują konsekwencje zachowania, relacje w rodzinie i poczucie odpowiedzialności.

10+ – gdy szukasz dłuższej historii?

U starszych dzieci warto już szukać fabuł bardziej złożonych, z wyraźnym wątkiem przygodowym. Tutaj świetnie wchodzi Pożyczalscy powieść oraz kolejne części – Pożyczalscy i rzeka czy „Pożyczalscy i wielki świat”. To już nie tylko zabawne sceny pod podłogą, ale też wyprawy w nieznane, walka o bezpieczeństwo rodziny i konfrontacja z „olbrzymami”.

Dla dziesięcio- czy dwunastolatków dobrym wyborem są także książki Michaela Endego: „Momo”, „Niekończąca się historia” czy przygody Kuby Guzika i maszynisty Łukasza. Te tytuły są dłuższe, bardziej refleksyjne, często balansują między baśnią a filozoficzną opowieścią o czasie, odpowiedzialności i dorastaniu.

Pożyczalscy – dobry start czy dopiero drugi krok?

Wiele osób zastanawia się, czy zacząć przygodę z audioksiążkami od Pożyczalskich, czy zostawić ich na później. Autorka cyklu, Mary Norton – brytyjska pisarka, która wcześniej występowała w londyńskim teatrze Old Vic – stworzyła świat maleńkiej rodziny ukrytej pod podłogą starego domu. Książka zdobyła w 1952 roku prestiżową nagrodę The Carnegie Medal za wybitną powieść z zakresu literatury dziecięcej, a dziś uchodzi za klasykę.

O czym są Pożyczalscy?

Rodzina Arietty, Grośka i Domilii mieszka w niewielkim, sprytnie urządzonym zakamarku pod deskami podłogi. Wszystko, czego potrzebują, „pożyczają” po trochu z mieszkania ludzi – guziki, szpilki, kawałki materiału. Warunek jest jeden: nie wolno im dać się zobaczyć. W pierwszym tomie wszystko komplikuje się, gdy Grosiek zostaje zauważony przez chłopca mieszkającego w domu.

Drugi tom, opisany jako Drugi tom przygód rodziny Pożyczalskich audiobook, przenosi rodzinę w jeszcze trudniejsze warunki. Bohaterowie tracą swoje lokum pod podłogą starej willi i muszą zamieszkać dosłownie pod gołym niebem. Urządzają się w starym bucie, przechodzą na nowy sposób odżywiania – wegetariański – gromadzą zapasy na zimę i próbują odnaleźć się w obcym świecie. Nagranie trwa 7 godzin i jest przygotowane w formacie MP3, co sprawdza się zarówno w odtwarzaczu w domu, jak i w samochodzie.

Kiedy sięgnąć po Pożyczalskich?

Ten cykl dobrze działa zarówno jako pierwszy „poważniejszy” audiobook, jak i kolejny etap po Pippi czy Emilu. Ze względu na wyższy poziom napięcia (strach przed odkryciem, ucieczka, nocne wyprawy) najlepiej celować w dzieci mniej więcej od 6–7 roku życia, a wrażliwszym słuchaczom włączyć go trochę później. To właśnie o Pożyczalskich jedna z mam napisała, że nagranie „pomogło przetrwać podróż samochodem z Poznania do Chorwacji bez «nudzę się» i «daleko jeszcze?»”.

Dłuższa podróż samochodem to świetny moment, by włączyć dziecku Pożyczalskich – ciągła akcja i barwne głosy mocno przyciągają uwagę słuchaczy.

Jakie serie Astrid Lindgren wybrać na początek?

Większość audiobooków nagrywanych przez Edyta Jungowska jako lektor to utwory Astrid Lindgren. To dobry trop dla rodziców, którzy chcą postawić na sprawdzoną klasykę. Autorka potrafi połączyć humor, mądrą refleksję i świetnie poprowadzone dialogi, a interpretacja Jungowskiej wydobywa z nich całą dynamikę.

Pippi Pończoszanka

Seria o Pippi składa się z pełnej trylogii („Pippi Pończoszanka”, „Pippi wchodzi na pokład”, „Pippi na Południowym Pacyfiku”) oraz krótszych zbiorów opowiadań, które świetnie nadają się na pojedyncze, wieczorne słuchanie. Pippi ma ogromną siłę, mieszka sama w Willi Śmiesznotce i łamie większość zasad dorosłych, co dzieciom bardzo się podoba. W nagraniach słychać żywe tempo, zmiany głosu i lekkość, z jaką lektorka przechodzi między Pippi a jej przyjaciółmi, Tommym i Anniką. Dla 7–8-latka to często pierwsza historia, przy której „odpływa” na długie fragmenty bez zerkania na ekran.

Dzieci z Bullerbyn

Tu króluje spokój. Bullerbyn to kilka gospodarstw, garstka dzieci i ich zwykłe dni: szkoła, zabawy, wyprawy po zakupy. Wersja audio ma naturalne tempo, dzięki czemu nawet mniej wprawny słuchacz nadąża za treścią. W wielu rodzinach to właśnie te opowieści stają się „tłem” wieczorów – można ich słuchać kawałkami, przed snem, bez obawy o zbyt silne emocje, a nominacja do nagrody Bestseller Empiku tylko potwierdza ich status domowego klasyka.

Emil ze Smalandii i Lotta

Emil oraz Lotta to dobry pomost między bardzo łagodnymi Dziećmi z Bullerbyn a bardziej „dynamiczną” Pippi. Chłopiec ze Smalandii wciąż wpada w tarapaty, ale jego psoty wynikają z ciekawości świata i potrzeby eksperymentowania. Z kolei Lotta jest młodsza, bardziej impulsywna, przez co łatwo identyfikują się z nią przedszkolaki. Krótsze opowiadania z tych serii świetnie sprawdzają się jako „jedno słuchanie – jedna przygoda”.

Co wybrać dla dzieci lubiących silne emocje?

Są dzieci, które od pierwszych minut szukają w historii napięcia, zagadki albo dreszczyku. Dla nich w ofercie audiobooków w wykonaniu Edyty Jungowskiej też znajdzie się coś specjalnego: od przygodowych powieści Astrid Lindgren po klasykę fantasy Michaela Endego.

Ronja córka zbójnika i Bracia Lwie Serce

Ronja córka zbójnika opowiada o dziewczynce, która rodzi się w zamku rozbójników, a dorasta wśród lasów, mgieł i przepaści. Spotyka chłopca Birka, syna wrogiego herszta, i musi zdecydować, co dla niej ważniejsze – lojalność wobec rodziny czy przyjaźń. Audiobook ma bardzo wysokie oceny słuchaczy, a lektorka świetnie oddaje napięcie między bohaterami i grozę leśnych przygód.

Bracia Lwie Serce to z kolei historia o odwadze, śmierci i lojalności. Dla młodszych dzieci bywa zbyt mocna emocjonalnie, ale dla nastolatków jest niezwykle poruszająca. Jeśli Twoje dziecko lubi trudniejsze tematy i lubi rozmawiać o tym, co usłyszało, ten tytuł może stać się ważnym punktem rozmowy.

Detektyw Blomkvist i Karlsson z Dachu

Dla fanów zagadek warto sięgnąć po cykl o Detektywie Blomkvist. To historie o grupie nastolatków, którzy rozwiązują tajemnice i wikłają się w bardziej „kryminalne” przygody. Nie ma tu brutalności, ale napięcie jest większe niż w Dzieciach z Bullerbyn, dlatego lepiej celować w dzieci w wieku co najmniej 9–10 lat.

Seria o Karlssonie z Dachu to z kolei połączenie humoru i lekkiego chaosu. Karlsson, latający mieszkaniec dachu, pojawia się w życiu spokojnego Braciszka i wywraca jego świat do góry nogami. Dzieci śmieją się z jego wybryków, a dla dorosłych to często pretekst, by porozmawiać o granicach żartu i odpowiedzialności za swoje pomysły.

Jak słuchać, żeby dziecko pokochało audiobooki?

Nawet najlepiej nagrana książka nie wciągnie, jeśli będzie puszczona „w tle”, w złym momencie dnia. Pierwsze kontakty z audiobookami warto potraktować jak rytuał – trochę jak wspólne czytanie. Możesz zacząć od krótszych fragmentów: jednego rozdziału Pippi, jednego opowiadania o Emilu czy Lotcie, zamiast włączać od razu kilka godzin nagrania.

Dobrze działa powtarzalność. Jeśli dziecko pokochało Dzieci z Bullerbyn, nie ma nic złego w tym, że będzie do nich wracać wiele razy. Z czasem możesz proponować kolejne tytuły z tej samej półki – najpierw inne opowiadania Astrid Lindgren, później Pożyczalskich, a następnie książki Michaela Endego czy przygody Doktora Dolittle i jego zwierzaków.

Najczęściej to nie wiek z metryki, ale wrażliwość dziecka i Wasz wspólny rytuał słuchania decydują o tym, który audiobook stanie się „tym pierwszym, ukochanym”.

Jeśli zastanawiasz się, od czego wystartować, zacznij od spokojniejszego tytułu – Dzieci z Bullerbyn lub Emila ze Smalandii – i obserwuj reakcję. Jeśli dziecko potrzebuje więcej przygód, kolejnym krokiem mogą być Pożyczalscy, a potem Ronja albo Kuba Guzik. Tak powoli budujesz w domu własną, słuchaną bibliotekę na lata.