Serię Lipowo Katarzyny Puzyńskiej najlepiej czytać w prostej, wydawniczej kolejności – od tomu „Motylek”, a dalej aż do najnowszej „Zgłoby”. Taki układ pozwala śledzić rozwój bohaterów i coraz mroczniejsze tajemnice wsi inspirowanej realnym Pokrzydowem na Pojezierzu Brodnickim. Jeśli chcesz wejść w ten świat bez spojlerów i w pełni docenić sagę Lipowo, zerknij na poniższy przewodnik po kolejności tomów, fabule i serialu.
Jak czytać serię Lipowo – pełna kolejność tomów?
Od 2014 roku Katarzyna Puzyńska, z wykształcenia psycholog i była nauczycielka akademicka, konsekwentnie rozwija sagę kryminalną o Lipowie. Cykl liczy obecnie 15 tomów, sprzedał się w ponad 1,5 mln egzemplarzy, a wszystkie części wydało wydawnictwo Prószyński i S-ka. Chronologia jest prosta – kolejne powieści ukazywały się bez przeskoków czasowych, prequeli czy pobocznych mini-serii.
Jeśli chcesz czytać Lipowo „po kolei”, trzymaj się tej listy:
- Motylek
- Więcej czerwieni
- Trzydziesta pierwsza
- Z jednym wyjątkiem
- Utopce
- Łaskun
- Dom czwarty
- Czarne narcyzy
- Nora
- Rodzanice
- Pokrzyk
- Śreżoga
- Martwiec
- Żadanica
- Zgłoba
Każdy tom zamyka główną intrygę kryminalną w obrębie jednej książki, ale relacje bohaterów – zwłaszcza aspiranta, a później byłego policjanta Daniela Podgórskiego – rozwijają się od „Motylka” aż po „Zgłobę”. Dlatego miłośnicy długich sag najwięcej satysfakcji mają, gdy zaczynają od początku.
Od czego zacząć Lipowo i czy można czytać „od środka”?
Naturalnym startem jest zawsze „Motylek”, pierwszy tom, który ukazał się 6 lutego 2014 roku i zapoczątkował cały cykl kryminalny. To tutaj poznajesz Lipowo, lokalną policję i zamkniętą społeczność, która stanie się tłem dla kolejnych zbrodni i rodzinnych tajemnic.
Sama Katarzyna Puzyńska często podkreśla w wywiadach, że konstrukcję zagadek planuje tak, by wątek kryminalny zamykał się w jednym tomie. Dlatego możesz:
- czytać od „Motylka” i po kolei przechodzić przez wszystkie części,
- wskoczyć w cykl przy nowszym tytule (np. „Nora”, „Rodzanice”, „Zgłoba”) i traktować wcześniejsze książki jako prequel do nadrobienia,
- łapać pojedyncze tomy, jeśli interesuje Cię konkretna tematyka – np. wampiryczny klimat „Utopców” czy motyw zaginionego autobusu w „Martwcu”.
Przy takim wyborze trzeba jednak liczyć się z tym, że część zmian w życiu prywatnym postaci (związki, konflikty, awanse, odejścia ze służby) trafi do Ciebie w formie spojlerów. Kto lubi obserwować długofalową ewolucję bohaterów, dużo zyska, trzymając się pełnej kolejności.
O czym są kolejne tomy Lipowa?
Każda część serii łączy śledztwo kryminalne z obyczajowym portretem małej społeczności i wątkiem psychologicznym – to wyróżnik całego cyklu Lipowo. Motywy, do których Puzyńska chętnie wraca, to lokalny folklor, ludowe wierzenia, klątwy i demony z przeszłości.
Tom 1 – Motylek
Na skraju wsi zostaje znalezione ciało zakonnicy. Wszystko wygląda jak wypadek samochodowy, ale szybko wychodzi na jaw, że ktoś upozorował potrącenie. Wkrótce ginie kolejna osoba, pozornie niezwiązana z pierwszą ofiarą. Policjanci z Lipowa – na czele z Danielem Podgórskim – muszą przebić się przez mur milczenia mieszkańców, u których niemal każdy skrywa coś na sumieniu.
„Motylek” otwiera sagę Lipowo klasycznym, małomiasteczkowym kryminałem: jedno morderstwo pociąga za sobą kolejne, a spokojna wieś okazuje się tylko fasadą.
Tomy 2–5 – Więcej czerwieni, Trzydziesta pierwsza, Z jednym wyjątkiem, Utopce
Drugi tom, „Więcej czerwieni”, przenosi nas w lato pełne żniw i dojrzewających jabłek, ale sielski obraz szybko pęka, gdy ktoś brutalnie zabija dwie młode kobiety. Pojawia się wątek seryjnego mordercy i mocniej wchodzi do gry komisarz Klementyna Kopp – jedna z najbardziej charyzmatycznych postaci w serii.
„Trzydziesta pierwsza” rozgrywa się w czasie świąt Bożego Narodzenia. Do wsi po piętnastu latach wraca morderca uznawany za sprawcę pożaru, w którym zginął ojciec Podgórskiego. Napięcie rośnie z każdym dniem zbliżającym do Wigilii.
W „Z jednym wyjątkiem” mamy kryminał z pozoru „zwyczajny” – starsza kwiaciarka umiera we własnym domu, a ratowniczka medyczna wymusza przyjazd policji. Szybko okazuje się, że to nie naturalna śmierć, tylko wyrafinowane zabójstwo z tajemniczym tatuażem na piersi.
„Utopce” zabierają nas do odciętej od świata wsi, w której w 1984 roku szukano wampira odpowiedzialnego za dwie śmierci. Trzydzieści lat później sprawą zajmują się Podgórski i Kopp, a klimat puszczy pełnej „leśnych duchów” buduje jeden z najbardziej mrocznych tomów cyklu.
Tomy 6–9 – Łaskun, Dom czwarty, Czarne Narcyzy, Nora
„Łaskun” otwiera sekwencję tomów, w których śledztwa coraz mocniej zahaczają o samych policjantów. W domu bezrobotnego sędziego ktoś tworzy makabryczną instalację z rozczłonkowanych ciał, a na miejscu zbrodni pojawia się dowód obciążający Podgórskiego. Zaufanie do głównego bohatera zostaje mocno wystawione na próbę.
W „Domu czwartym” na pierwszy plan wychodzi Klementyna Kopp. Wraca po czterdziestu latach w rodzinne strony, by zbadać stare morderstwo, ale po drodze znika. Mieszkańcy twierdzą, że nigdy nie dojechała, a Daniel musi zadać proste, ale niewygodne pytanie: dlaczego wszyscy kłamią?
„Czarne narcyzy” eksplorują temat bezdomności i społecznych marginesów. Podczas przygotowań do Święta Policji w Brodnicy wychodzi na jaw, że przy ciałach trójki bezdomnych zostawiono tajemnicze wahadełka. Trop prowadzi do domu uważanego przez miejscowych za nawiedzony.
„Nora” to z kolei mieszanka rodzinnego dramatu, psychiatrycznego szpitala i zaginięcia buntowniczej Bereniki. Sprawa osobista jednego z policjantów splata się z zabójstwem pacjentki, która tuż przed śmiercią wysyła prośbę o pomoc. W tle przewija się tajemnicza studnia wśród pól i dawno nieczynna karuzela.
Tomy 10–12 – Rodzanice, Pokrzyk, Śreżoga
„Rodzanice” wykorzystują motyw superksiężyca i wilkołaka. Na zamarzniętym jeziorze ktoś zostawia ciało młodej kobiety, a tego samego dnia umiera dziennikarka ostrzegająca Klementynę Kopp przed mitycznym stworem. Gdy sama Kopp znika, podejrzenia padają… właśnie na nią.
W „Pokrzyku” wraca przeklęty dwór we Wnykach. Wieś jest przekonana, że każdy, kto przekroczy jego próg, umrze. Przy jednym z ciał przyłapują Kopp, już wcześniej podejrzewaną o inne zabójstwo. Podgórski, ryzykując własną karierę, zaczyna prywatne śledztwo, a wątki klątwy, starego wypadku sprzed czterdziestu jeden lat i prywatnego detektywa niebezpiecznie się plączą.
„Śreżoga” – tytuł nawiązujący do zjawiska pogodowego – pokazuje sprawcę, który zostawia zmasakrowane ciała i trofea z ofiar. Pojawia się motyw kikimory, dziwnego znaku rysowanego przez pisarkę oraz aparat skierowany na porąbane zwłoki z groteskowymi ptasimi nóżkami zamiast kończyn.
Tomy 13–15 – Martwiec, Żadanica, Zgłoba
„Martwiec” startuje od zaginięcia lokalnego autobusu wraz z pasażerami. Jedna z podróżnych wraca, nic nie pamięta, a kiedy wreszcie zaczyna odzyskiwać wspomnienia, ginie. Na drugim planie jest matka przekonana, że jej córkę pochowano żywcem, i sprawa zamordowanego syna, którego czaszkę policja znajduje dopiero po roku.
W „Żadanicy” Daniel próbuje ułożyć sobie życie na nowo, prowadząc niewielką agroturystykę. Pierwsi goście proponują wywoływanie duchów w czasie wichury i pełni księżyca. Seans kończy się śmiercią jednego z uczestników, a równolegle w lesie Maria, matka Daniela, i Klementyna Kopp przeżywają własny koszmar z szmacianą laleczką i kimś krążącym wokół namiotu.
„Zgłoba” – piętnasty tom – wiąże kilka czasów i historii. Do Lipowa przybywa tajemnicza kobieta, która wciąga byłego już policjanta Podgórskiego w śledztwo dotyczące mężczyzny oskarżonego o cztery morderstwa. W lesie niedaleko Puszczykowa znajduje się nawiedzony wąwóz, w którym w XIX wieku spalono na stosie domniemaną czarownicę. Zaginiona dziewczynka z lat 60., grupa nastolatków badających starą sprawę, powrót Mikołaja Zielińskiego po zaginionego ojca i kolejne ciała w tym samym miejscu – wszystko zbiega się w dochodzeniu, które ma oczyścić Mikołaja z zarzutów.
Gdzie leży Lipowo i co ma wspólnego z Pokrzydowem?
Choć Lipowo jest fikcyjne, ma bardzo konkretny pierwowzór. W posłowiu do „Nory” autorka po raz pierwszy wprost przyznała, że inspiracją była wieś Pokrzydowo w gminie Zbiczno na Pojezierzu Brodnickim – między jeziorami Bachotek i Strażym. To rejon, który Puzyńska zna z własnego życia i regularnie odwiedza.
Nie chodzi o to, że w Pokrzydowie dochodzi do zbrodni podobnych jak w książkach – miejscowość posłużyła raczej jako krajobraz: układ dróg, jezior, lasów i rytm codzienności na wsi. Gmina Zbiczno poszła krok dalej i na początku 2021 roku rozpoczęła projekt „Lipowo. Śladami powieści”, obejmujący 20 tablic informacyjnych w miejscach opisanych w cyklu. To szlak turystyczny dla fanów, którzy chcą przełożyć fikcję na rzeczywiste pejzaże.
Fikcyjne Lipowo jest zakorzenione w realnym pejzażu – inspiracją była wieś Pokrzydowo na Pojezierzu Brodnickim, gdzie dziś można przejść szlakiem „Lipowo. Śladami powieści”.
Lipowo na ekranie – jak serial ma się do książek?
Duża popularność serii sprawiła, że pierwsza część, „Motylek”, doczekała się ekranizacji. W 2022 roku Akson Studio rozpoczęło zdjęcia do serialu „Lipowo. Zmowa milczenia” dla platformy Player.pl. Produkcja miała premierę w 2023 roku, a Katarzyna Puzyńska pojawiła się w niej w krótkim cameo.
W serialu w Weronikę Nowakowską wciela się Julia Kijowska – postać zachowuje najważniejsze cechy z książek, choć twórcy pozwolili sobie na szereg zmian, widocznych od pierwszych scen. Przykład? W powieści Weronika ma burzę rudych loków, na ekranie bohaterka jest blondynką. To drobiazg, ale dobrze pokazuje, że adaptacja nie jest literalnym przeniesieniem fabuły, tylko autorską interpretacją.
Serial zachowuje klimat małej miejscowości, gęstą atmosferę tajemnic i motyw „zmowy milczenia”, ale inaczej rozkłada akcenty, łączy niektóre wątki i dodaje własne rozwiązania. Dlatego możesz oglądać go zarówno przed lekturą, jak i w trakcie czytania serii – bez obawy o pełne streszczenie książkowej intrygi.
Czy Lipowo to seria dla Ciebie?
Cykl Lipowo łączy kilka rzeczy, których szukają czytelnicy kryminałów w 2026 roku: wyrazistych bohaterów, małą, zamkniętą społeczność, rozbudowane tło obyczajowe i narastający z tomu na tom mit lokalnej „czarnej dziury”, która wciąga kolejne zbrodnie. Autorka, jako psycholog, mocno akcentuje motyw traumy, dziedziczonych sekretów i tego, jak przeszłość wpływa na decyzje mieszkańców.
Jeśli lubisz książki Agathy Christie przeniesione w realia współczesnej Polski albo powieści Camilli Läckberg osadzone w nadmorskich miasteczkach, saga Lipowo z dużym prawdopodobieństwem trafi w Twój gust. A czy zaczniesz od „Motylka”, „Nory” czy „Zgłoby” – to już Twój wybór, choć pełna kolejność zawsze daje najpełniejsze wrażenie życia w tej mrocznej wsi.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W jakiej kolejności czytać serię Lipowo Katarzyny Puzyńskiej?
Serię najlepiej czytać chronologicznie od pierwszego tomu „Motylek” aż do „Zgłoby”, czyli w wydawniczej kolejności, która obejmuje 15 książek.
Ile tomów liczy cykl i kto je wydał?
Cykl liczy 15 tomów i wszystkie wydało Prószyński i S-ka, a łączny nakład przekroczył 1,5 miliona egzemplarzy.
Czy każda książka ma osobną zagadkę, czy trzeba znać poprzednie tomy?
Każdy tom zamyka główną intrygę kryminalną samodzielnie, jednak relacje i losy bohaterów rozwijają się przez całą sagę, więc czytanie od początku daje pełniejsze doświadczenie.
Czy można zacząć czytanie od środkowych tomów, np. „Nory” lub „Zgłoby”?
Tak — można wskoczyć przy nowszym tytule i traktować wcześniejsze części jako prequel do nadrobienia, choć ryzykujesz spoilery dotyczące życia postaci.
Na czym wzorowane jest fikcyjne Lipowo?
Lipowo jest fikcyjne, ale autorka przyznała, że inspiracją był realny krajobraz Pokrzydowa na Pojezierzu Brodnickim, który posłużył za tło do opisów wsi.
Jak serial „Lipowo. Zmowa milczenia” odnosi się do książek?
Serial zachowuje klimat małej miejscowości i motyw zmowy milczenia, ale wprowadza własne zmiany i interpretacje, więc nie jest dosłowną adaptacją powieści.
Dla kogo przeznaczona jest seria Lipowo?
To propozycja dla czytelników lubiących mocno zarysowane postaci, zamknięte społeczności i psychologiczne wątki traumy oraz rodzinnych sekretów.
